Gõ tiếng Việt bằng Telex
Gõ chữ trước, dấu thanh sau cùng. Bàn phím này cho bạn thấy mỗi phím làm gì, và từ chối những gì tiếng Việt không bao giờ viết.
Xem rồi thử:
Bàn phím của bạn đang gõ Telex ở đây: hãy tắt bàn phím tiếng Việt của bạn (Unikey…) khi dùng trang này.Chạm vào các phím bên dưới, hoặc chuyển sang bàn phím tiếng Việt của bạn.
Mỗi dấu thanh một phím
Gõ ở cuối âm tiết. Mỗi phím có một mẹo để nhớ.
- ssắcas → áS là dấu Sắc
- fhuyềnaf → àF là dấu huyền: nét xuôi đi xuống
- rhỏiar → ảdấu hỏi giống dấu ? mất chấm: R là phím của dấu hỏi
- xngãax → ãchữ x nét ngoằn ngoèo, giống dấu ngã ~
- jnặngaj → ạchấm của dấu nặng chính là chấm của chữ j
Học Telex trong 5 phút
Năm chương, mỗi chương một phút, với những từ thông dụng hằng ngày. Bạn gõ, bàn phím sửa cho bạn.
- 1Dấu thanh gõ sau cùng
- 2Gõ đôi = dấu mũ
- 3w = dạng còn lại
- 4dd = đ
- 5Gõ tất cả cùng nhau
Telex trong vài quy tắc
Mọi điều khoá học dạy, để bạn đọc theo nhịp của mình. Bấm vào một từ để xem gõ lại.
1 Dấu thanh gõ sau cùng
Gõ dấu thanh sau cùng
Gõ hết các chữ cái của tiếng trước, rồi mới gõ phím dấu. Bàn phím tự đặt dấu vào đúng chỗ.
Mỗi dấu một phím
Năm phím, mỗi phím một dấu. Không bấm phím nào là thanh ngang (không dấu). Không tiếng Việt nào kết thúc bằng những chữ này: gõ ở cuối, bàn phím biết đó là dấu thanh.
- ssắcas → áS là dấu Sắc
- fhuyềnaf → àF là dấu huyền: nét xuôi đi xuống
- rhỏiar → ảdấu hỏi giống dấu ? mất chấm: R là phím của dấu hỏi
- xngãax → ãchữ x nét ngoằn ngoèo, giống dấu ngã ~
- jnặngaj → ạchấm của dấu nặng chính là chấm của chữ j
2 Gõ đôi = dấu mũ
aa â · ee ê · oo ô
Để thêm dấu mũ (dấu nón) lên một nguyên âm, gõ chữ đó hai lần liên tiếp. Dấu thanh vẫn gõ sau cùng.
3 w = dạng còn lại
aw ă · ow ơ · uw ư
Gõ đôi cho dấu mũ (â, ê, ô). w cho dạng còn lại của nguyên âm vừa gõ: a → ă (dấu trăng), o → ơ và u → ư (dấu móc). e không có dạng nào khác ngoài ê.
ươ: một w cho cả hai chữ
Cách thường dùng: gõ u, o, rồi một w duy nhất, w sẽ thêm dấu móc cho cả hai chữ. Gõ w sau mỗi chữ (u w o w) cũng được.
4 dd = đ
dd đ
Chữ đ có gạch ngang được gõ bằng d hai lần. Một chữ d đơn vẫn là chữ d của tiếng Việt (dạ, dì).
5 Gõ tất cả cùng nhau
Từng chữ một, dấu thanh ở cuối
Mỗi dấu biến đổi gõ ngay sau chữ của nó, dấu thanh gõ ở cuối tiếng. Chỉ có vậy thôi.
+ Học thêm Học thêm
Dấu thanh cũng có thể gõ sớm hơn
Bàn phím chấp nhận dấu thanh gõ ở giữa: kết quả vẫn như nhau. Gõ sau cùng vẫn là cách đơn giản nhất.
Gõ lại phím đó để hủy
Muốn giữ nguyên chữ cái, hãy gõ thêm một lần nữa.
Phím tắt
w đứng một mình cho ra ư, z xóa dấu thanh.
Toàn bộ Telex trong một màn hình
Bảy chữ, năm dấu thanh, một quy tắc: gõ chữ trước, dấu thanh sau cùng.
| Chữ cái | Bạn gõ | Quy tắc |
|---|---|---|
| â | aa | Gõ đôi = dấu mũ |
| ê | ee | Gõ đôi = dấu mũ |
| ô | oo | Gõ đôi = dấu mũ |
| đ | dd | Gõ đôi phụ âm |
| ươ | uow | một w = cả hai dấu móc |
| ư | uw · hoặc chỉ w | w = dấu móc |
| ơ | ow | w = dấu móc |
| ă | aw | w = dấu trăng |
Không có "uu": ư gõ là uw hoặc w.
| Phím | Thanh | |
|---|---|---|
| s | sắcS là dấu Sắc | as → á |
| f | huyềnF là dấu huyền: nét xuôi đi xuống | af → à |
| r | hỏidấu hỏi giống dấu ? mất chấm: R là phím của dấu hỏi | ar → ả |
| x | ngãchữ x nét ngoằn ngoèo, giống dấu ngã ~ | ax → ã |
| j | nặngchấm của dấu nặng chính là chấm của chữ j | aj → ạ |
| z | bỏ dấu thanh | az → a |
Phím dấu thanh nằm ở cuối âm tiết: nước = nuowcs.
Xem cách gõ
Bạn thực sự gõ bao nhiêu phím Telex
Đo trên 2.000 âm tiết phổ biến nhất của tiếng Việt hiện nay (phụ đề phim + web).
- 73 %cần phím dấu thanh
- 32 %cần dấu mũ: aa, ee, oo
- 18 %cần phím w: ă, ơ, ư
- 7 %bắt đầu bằng dd: đ
- 13 %chỉ gồm chữ cái thường
- +1,3phím thêm trung bình mỗi âm tiết
Cùng kết quả, khác phím
Telex dùng chữ cái, VNI dùng hàng số. Telex giữ tay bạn trên các phím chữ: vì vậy hầu hết mọi người dùng Telex.
| Dấu | Telex | VNI |
|---|---|---|
| á | as | a1 |
| à | af | a2 |
| ả | ar | a3 |
| ã | ax | a4 |
| ạ | aj | a5 |
| â | aa | a6 |
| ê | ee | e6 |
| ô | oo | o6 |
| ơ | ow | o7 |
| ư | uw | u7 |
| ă | aw | a8 |
| đ | dd | d9 |
Bật Telex trên mọi thiết bị
Thiết bị nào cũng có sẵn. Khi đã bật, các phím chính là những phím bạn học ở đây.
Windows 10 / 11
Settings → Time & language → Language & region → Add a language → Vietnamese. Telex tiếng Việt đi kèm sẵn. Chuyển bằng phím Windows + Space.
Mac
System Settings → Keyboard → Text Input → Edit → + → Vietnamese → Telex. Chuyển từ thanh menu.
iPhone / iPad
Settings → General → Keyboard → Keyboards → Add New Keyboard → Vietnamese → Telex. Chuyển bằng phím quả địa cầu.
Android (Gboard)
Cài đặt Gboard → Languages → Add keyboard → Tiếng Việt → Telex. Chuyển bằng phím quả địa cầu.
Trên trang này, hãy tắt bàn phím tiếng Việt của bạn, hoặc chọn “Bàn phím tiếng Việt của tôi” phía trên các phím.
Các bước trên Windows: tài liệu bộ gõ tiếng Việt của Microsoft.
Vì sao bàn phím từ chối
Không cần để gõ: đây là các quy tắc chính tả của tiếng Việt, và bàn phím đã áp dụng sẵn. Đây là lý do.
⌨️ Bàn phím tự áp dụng quy tắc này
c hay k?
Cùng một âm /k/. Viết K trước i, e, ê, y và viết C trước mọi nguyên âm khác.
kẹokêukỳcácơmcon
⌨️ Bàn phím tự áp dụng quy tắc này
qu
Q luôn đi với U. Chữ u đó làm tròn môi, như chữ o trong toán: sau qu, “an” đọc thành “oan” (quan đọc giống toán, quà giống hoà, quê giống thuê, quý giống tuy). Âm đệm chỉ viết một lần: quan, không bao giờ viết “quoan”. Có một ngoại lệ: trước ô, chữ u này là chữ u của uô (quốc).
quanquàquêquýquốc
⌨️ Bàn phím tự áp dụng quy tắc này
g hay gh?
Cùng một âm. Viết GH trước i, e, ê và viết G ở mọi chỗ khác.
ghếghighegàgỗ
⌨️ Bàn phím tự áp dụng quy tắc này
ng hay ngh?
Cùng một âm. Viết NGH trước i, e, ê và viết NG ở mọi chỗ khác.
nghenghĩnghềngủngon
⌨️ Bàn phím tự áp dụng quy tắc này
Âm cuối p, t, c, ch: chỉ có hai thanh
Tiếng có âm cuối p, t, c hoặc ch chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng: âm này không thể kéo dài.
mắtmộthọcđẹpsạch
Trả lời nhanh
Telex là gì?
Một cách gõ tiếng Việt trên bàn phím thông thường: aa ra â, aw ra ă, dd ra đ, và s f r x j ở cuối âm tiết cho năm dấu thanh.
Telex và bàn phím tiếng Việt khác nhau thế nào?
Telex là kiểu gõ. Bàn phím tiếng Việt là phần mềm áp dụng kiểu gõ đó: Unikey, hoặc bộ gõ có sẵn trong Windows, Mac, iPhone và Android. Tất cả đều dùng chung các phím Telex.
Telex hay VNI: nên học cái nào?
Telex, trừ khi bạn đã biết VNI. Cả hai cho ra cùng một văn bản; Telex không bao giờ rời các phím chữ, còn VNI dùng hàng số.
Gõ dấu thanh trước hay sau các chữ?
Sau: gõ hết âm tiết rồi mới gõ phím dấu thanh. Bàn phím cũng chấp nhận gõ ở giữa, nhưng gõ ở cuối thì lúc nào cũng đúng, và bàn phím sẽ đặt dấu đúng chỗ.
Gõ ươ như trong người thế nào?
u, o, rồi một w: nguowif ra người. Gõ w sau từng chữ (nguwowif) cũng được.
Sao tôi không gõ được “màt”?
Âm tiết kết thúc bằng p, t, c hoặc ch chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng: mát, mạt. Mọi bàn phím tiếng Việt đều theo quy tắc này; bàn phím ở đây còn cho bạn biết lý do.
Bàn phím của tôi gõ “aa” thay vì â. Tại sao?
Bàn phím tiếng Việt của bạn đang tắt (hoặc đang đặt kiểu gõ khác). Hãy bật lên và chọn Telex, hoặc gõ ngay trên trang này: trang sẽ tự gõ Telex giúp bạn.
Bạn đã gõ được. Giờ hãy đọc.
Ứng dụng của chúng tôi giúp những người lớn lên với tiếng Việt học đọc, theo đúng giọng của gia đình mình.
Tạo tài khoản miễn phí